Wie vandaag uit het Sint-Pietersstation stapt, kan er niet naast kijken: een groot aankondigingsbord waarop de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) haar kantoorgebouw op het Koningin Maria Hendrikaplein te koop zet. Deze kantoren zijn gevestigd in het voormalige hotel Flandria Palace. Ook in de Liberas-beeldbank herinneren enkele postkaarten aan de hotelfunctie van het gebouw.

Jules Van den Hende

Het gebouw is een ontwerp van Jules Van den Hende (1873-1943). Deze architect kwam uitgebreid aan bod in de tentoonstelling Schoonheid. Vrijmetselarij en kunst in Gent rond 1900 die in 2024 in Liberas liep, en waarvan de online versie te bekijken is op deze website. Van den Hende werd genoemd als één van de architecten die het uitzicht van de stad vernieuwden met de introductie van de art nouveau. Onder meer een burgerwoning die hij ontwierp in de Biezenkapelstraat is daar een fraai voorbeeld van en wordt besproken in de bijhorende publicatie. Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat hij zelf lid was van een vrijmetselaarsloge, behoorde deze architect zeker tot het liberale, vrijdenkende milieu in de stad. Hij was de schoonzoon van het Gentse liberale gemeenteraadslid Joseph Martiny, en een goede vriend van collega-vernieuwer Achilles Van Hoecke-Dessel.

Hotel

Ook in het hotel Flandria Palace verwerkte hij art nouveau-elementen. Het werd in 1912 gebouwd met het oog op de Gentse Wereldtentoonstelling van 1913, uiteraard om het internationale publiek dat naar Gent kwam van logies te voorzien. Het was een voor zijn tijd modern hotel met maar liefst 600 kamers. Het monumentale gebouw wordt begrensd door de Prinses Clementinalaan, het Koningin Maria Hendrikaplein en de Koningin Astridlaan, en bevindt zich schuin tegenover het Sint-Pietersstation dat uit dezelfde periode dateert. Op de beide hoektorens zijn de initialen FP nog duidelijk leesbaar. Maar een jaar na de opening brak de Eerste Wereldoorlog uit. Tijdens de oorlog werd het gebouw gevorderd door de bezetter en deed het dienst als militair hospitaal. Een postkaart in de Liberas-beeldbank toont het hotel in die periode, met de vlag van het Rode Kruis duidelijk zichtbaar. Het gebouw kreeg daarna nooit meer zijn oorspronkelijke functie. Het hele project was wellicht te megalomaan om ook zonder de internationale bezoekers van de Wereldtentoonstelling winstgevend te kunnen zijn.

Kantoorgebouw

In 1924 reeds kreeg het Flandria Palace een tweede leven als kantoorruimte voor de Belgische Spoorwegen, later werd dat de NMBS, en na de herstructurering van 2005 kwam er ook Infrabel bij. Leuk om weten: in 1926 werd in de kelders van het hotel het eerste Laboratorium voor Gewapend Beton van professor Gustave Magnel (1889-1955) ingericht. Magnel deed er baanbrekende proeven voor de Belgische Spoorwegen en de industrie.

Toekomst

Over een tijdspanne van meer dan honderd jaar, passeerden miljoenen pendelaars voorbij het iconische gebouw. Een eeuw kantoorfunctie heeft natuurlijk zijn littekens nagelaten, maar op zich lijkt het voormalige hotel nog best behoorlijk bewaard. Sinds 1995 is het ook beschermd als monument. Wie weet duikt er bij de geïnteresseerde kopers een hotelketen op die het gebouw in zijn oude glorie wil herstellen? Samen met een herbestemming van de voormalige cinema Rex, eveneens op het Maria Hendrikaplein, kan dit de Gentse stationsbuurt zeker opwaarderen.