Tijdens de beleidsperiode 2024–2028 maakt Liberas van “Vrijheid en Verweer” één van de thema’s in zijn werking. Vrijheid is geen statisch gegeven: ze moet bewaakt en, waar nodig, verdedigd worden. De recente geschiedenis toont hoe samenlevingen telkens opnieuw geconfronteerd worden met de noodzaak tot verweer, al dan niet gewapend. Liberas wil hierbij niet enkel de feiten bewaren, maar vooral ook de culturele dimensie en maatschappelijke gevolgen zichtbaar maken. Door historische sporen te documenteren en te ontsluiten, beantwoordt Liberas aan de expliciete vraag vanuit de erfgoedgemeenschap en draagt het bij aan een breder bewustzijn rond de waarde én de kwetsbaarheid van vrijheid.
In dit kader verwierf Liberas in 2023 de archiefcollectie van de Stiftung Museum der Belgischen Streitkräfte. Dit initiatief groeide uit de privéverzameling van Burkhard Schnettler, die gedurende bijna vijftig jaar een omvangrijke collectie opbouwde rond de Belgische militaire aanwezigheid in Duitsland. De collectie omvat documenten, foto’s, onderscheidingen, boeken en persoonlijke objecten die voornamelijk betrekking hebben op België en Duitsland, maar ook op andere betrokken landen zoals de Verenigde Staten, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
De context waarin de collectie ontstond, was die van de Belgische strijdkrachten in Duitsland na de Tweede Wereldoorlog. Aanvankelijk traden zij op als bezettingsmacht, maar vanaf de oprichting van de NAVO in 1949 werd de samenwerking met Duitsland versterkt om de Bondsrepubliek en het Westen te beschermen tegen een inval door het Warschaupact. Het Belgische leger controleerde een uitgestrekte zone in Noordrijn-Westfalen, van Aken tot Kassel. In die periode leefden er tienduizenden Belgische militairen met hun gezinnen: begin jaren vijftig waren er 40.000 manschappen, begin jaren negentig nog circa 25.000. Met de Belgische legerhervormingen werd de aanwezigheid stelselmatig afgebouwd, tot in juni 2004 de laatste kazerne werd verlaten. Het Regiment der Grenadiers, opgericht in 1837 door koning Leopold I, maakte hiervan deel uit en werd vanaf 1951 in Soest ingekwartierd.
Een belangrijk onderdeel van de archiefcollectie zijn de periodieken. Het tijdschrift De Granaat (1965–1992), uitgegeven door het Regiment der Grenadiers, werd onlangs volledig gedigitaliseerd door vrijwilliger Alain. Dankzij tekstherkenning en opname in het collectiebeheersysteem Atlantis is dit blad nu volledig doorzoekbaar via de website van Liberas. Ook het tijdschrift Nos Forces (1960–1966), uitgegeven door de persdienst van het Belgische leger, werd op dezelfde manier ontsloten.
De Granaat geeft een rijk beeld van het kazerneleven van de grenadiers in Soest, met anekdotes, activiteitenverslagen, enz. maar heeft ook aandacht voor culturele thema’s en voor de lange geschiedenis van het regiment, waaronder de rol van de grenadiers in het Geheim Leger tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nos Forces biedt daarentegen een breder, meer professioneel perspectief op de Belgische krijgsmacht als geheel en ook uitgebreidere artikels over de verschillende legeronderdelen en militaire thema’s.
Met de verwerving en ontsluiting van deze collectie legt Liberas niet alleen een waardevol stuk militair en maatschappelijk erfgoed vast, maar opent het ook nieuwe perspectieven voor onderzoek en publiekswerking. Door deze bronnen te bewaren en toegankelijk te maken, bouwt Liberas mee aan een levendig geheugen dat niet enkel het verleden documenteert, maar ook bijdraagt aan het kritisch reflecteren over de betekenis van vrijheid en verweer in de wereld van vandaag én morgen.
