In juni-juli 1938 is de Belgische pers in de ban van het assisenproces tegen gifmengster Marie Becker. In de collectie van Liberas valt onder andere de zeer uitgebreide aandacht op die de Brusselse liberale krant Het Laatste Nieuws aan de zaak besteedt.

‘De Vergiftigingszaak te Luik’

Het is half oktober 1936 wanneer het parket en de politie van Luik – na een anonieme tipbrief – met de arrestatie van Marie Becker (geboren als Marie-Alexandrine Petitjean) een einde maken aan een reeks dodelijke vergiftigingen in de streek. Na een lange ondervraging, waarin ze erkent twee overleden slachtoffers te kennen en voor hen thee te hebben gemaakt, maar tegelijk ontkent wat dan ook in de thee gemengd te hebben, levert de Luikse onderzoeksrechter Destexhe tegen de 57-jarige vrouw toch een aanhoudingsbevel af. Becker, die zich vanuit een Vlaams-Brabants landbouwersmilieu opwerkte tot naaister/modeontwerpster en uiteindelijk gezelschapsdame die ook dienst doet als privé-verpleegster, zal zich voor het gerecht moeten verantwoorden.

De Belgische pers besteedt snel veel aandacht aan de zaak. In Het Laatste Nieuws van 15 oktober is de aanhouding van Becker onder de titel ‘De Vergiftigingszaak te Luik’ nog maar een kort fait divers, maar in de edities van de 18^e en de 19^e meldt de krant in iets langere artikels over het ‘ophefmakend geval’ dat de vrouw mogelijk vijftien slachtoffers zou hebben gemaakt én dat men in rechterlijke kringen de indruk heeft met ‘een zeer ernstige zaak’ te zitten. Ook de eerste details over het moordwapen komen dan naar buiten: Becker droeg een flesje vergif op zich, waarvan zij echter beweert dat ze het als medicatie gebruikt voor haar hartziekte. Het blijkt later over digitoxine te gaan, bekend onder de handelsnaam digitaline, waarvan overdosissen zeer ernstige bijwerkingen kunnen veroorzaken.

Tegen 23 oktober is de zaak-Becker bij Het Laatste Nieuws voorpaginanieuws. Een lang artikel (met een uitgebreid vervolg op pagina 12) brengt een stand van zaken door de 33-jarige redacteur Marcel De Ceulener, die op de krant naast de verslaggeving rond evenementen, koningshuizen en filmnieuws ook gespecialiseerd is in sensationele fait-divers en rechtszaken. De Ceulener blijft echter voorzichtig, want Becker ontkent alles, waardoor men zich voor veel aspecten ‘op het gladde pad van de veronderstellingen’ bevindt en het gerecht dus alles nauwkeurig moet onderzoeken. Vanuit officiële hoek komt weinig informatie, maar ‘er zijn zooveel personen bij betrokken dat het parket ten slotte toch de meeste zaken niet kan geheim houden’, schrijft De Ceulener, duidelijk in onderzoekmodus.

Telkens opnieuw valt hetzelfde patroon tussen Becker en haar vermoedelijke slachtoffers op: eerst probeert Becker ‘in kennis te komen, daarna tracht zij vriendschap te winnen, ten slotte weet zij het vertrouwen van de nieuwe vriendinnen te bekomen en op slot van rekening wordt spoedig na de kennismaking de “vriendin” ziek, met verpleging door vrouw Beckers [sic], en ten slotte komt als schijnbaar onvermijdelijk gevolg: de dood.’ En niet onbelangrijk: ‘telkens ook had weduwe Beckers [sic] schulden gemaakt bij de overledenen, of hoopte zij in het testament te staan.’

Het proces

Pas ruim anderhalf jaar later, vanaf 7 juni 1938, verschijnt Becker na een onderzoek van zeventien maanden voor het Assisenhof van Luik. De beschuldigingen luiden onder andere elfvoudige moord, poging tot moord, diefstal en schriftvervalsing (van een testament). Het proces voor een talrijk opgekomen publiek duurt uiteindelijk iets meer dan een maand, met daarvan vijfentwintig echte zittingsdagen. Bijna driehonderd getuigen brengen er hun verhaal. Becker, die ondertussen heel wat bijnamen gekregen heeft – ‘de Luikse gifmengster’, ‘la Sorcière de Liège’, ‘de zwarte weduwe’ (haar man Charles Becker overleed in 1933) – wordt verdedigd door maar liefst drie advocaten. Zelf toont ze zich zeer vinnig en strijdvaardig, ontkent ze alle beschuldigingen en heeft ze antwoorden en verklaringen klaar voor alles wat haar ten laste wordt gelegd.

Ook nu volgt de pers de zaken op de voet. Voor Het Laatste Nieuws is het opnieuw Marcel De Ceulener (die meestal met M.D.C. ondertekent) die de zaak opvolgt. In een beschouwend artikel in de aanloop naar het proces – waarin ook alle vermeende slachtoffers aan bod komen – maakt hij op 25 mei de uitzonderlijkheid ervan duidelijk: ‘in de annalen van het Belgische gerecht is geen vergiftigingsproces bekend dat dezelfden omvang heeft gehad.’ Journalisten uit Parijs en Londen zijn blijkbaar ook aangekondigd, deelt hij mee. Op 6 juni meldt de krant dat in de assisenzaal ‘niet minder dan zeven rangen plaatsen’ ‘voor de pers voorbehouden’ zijn.

Tot de start van het proces publiceert Het Laatste Nieuws nog verschillende kortere en langere artikels over het leven van Becker en haar mogelijke motieven (schulden, het aanhouden van haar levensstijl na de dood van haar man, het onderhouden van haar minnaar), de akte van beschuldiging, de slachtoffers, enz.

En dan is het eindelijk zover: op 7 juni start het langverwachte proces, op 8 juni kan Het Laatste Nieuws in haar ochtenduitgave op een deel van de eerste pagina en een bijna volledige binnenpagina een zeer uitgebreid verslag uitbrengen van de eerste procesdag dankzij het telefonisch overgebracht verslag van ‘onze eigen medewerker ter plaatse’ Marcel De Ceulener. Een element dat hem opvalt, is dat de eerder verspreide foto’s van Becker (‘een antipathiek, onaangenaam uiterlijk’, ‘een indruk van wreedaardigheid’) niet stroken met de vrouw die hij in de rechtszaal ziet en die zich voordoet ‘als een deftige burgervrouw, gekleed voor een vriendenbezoek’. ‘Er is niets ongunstig aan haar uiterlijk’, ze spreekt zeer beleefd en blijft in alle omstandigheden kalm, merkt hij op. Verder geeft hij mee dat er uiteindelijk een vijftigtal Belgische en buitenlandse journalisten aanwezig zijn, onder andere uit Amsterdam, Parijs en Londen.

Het patroon zet zich in de volgende edities van Het Laatste Nieuws verder: teasers op de voorpagina, binnenin een zeer uitgebreid en gedetailleerd verslag, telefonisch door De Ceulener bezorgd. En het geheel uitgebreid geïllustreerd met foto’s uit de rechtszaal. Alle aspecten van het proces komen uitgebreid aan bod: het verhoor van Becker dat een hele week duurt, de twee zittingen gewijd aan de uiteenzetting van onderzoeksrechter Destexhe, de getuigenis van dokters en andere deskundigen, ‘het defilee’ van alle andere getuigen opgeroepen door het openbaar ministerie en de verdediging, Becker die systematisch getuigen verdacht maakt om hun verhaal onderuit te halen, het requisitoir van het openbaar ministerie, de pleidooien van de burgerlijke partijen en van Beckers advocaten.

In vergelijking met andere Belgische perstitels behoort Het Laatste Nieuws tot de kranten die de meeste plaats vrijmaken voor berichtgeving over het proces. Een beetje sensatie is daarbij nooit ver weg, maar dan wel op een volksopvoedende, educatief verantwoorde manier. In De Ceuleners verhalende verslagen, waarin hij details niet uit de weg gaat, maakt hij van het proces een theater (met de slachtoffers en de aanwezigen in de rechtbank als personages), gaat hij spanningsopbouw niet uit de weg en maakt hij zelfs de vergelijking met een boksmatch (met het openbaar ministerie en de advocaten van de verdediging als strijdende partijen, de voorzitter als scheidsrechter en de journalist die de punten optekent). Maar tegelijk zorgt hij er met zijn uitgebreide verslagen ook voor dat de lezers in detail kennis kunnen maken met de werking van een assisenhof. Hij gaat daarbij moeilijkere kwesties, zoals de complexe discussies tussen experten over de effecten van digitaline, niet uit de weg.

In de editie van 9 juli kan De Ceulener dan eindelijk het verdict meedelen van het proces waarmee hij zijn lezers meer dan een maand lang in spanning hield. Na een juryberaadslaging van drie uur verklaart het Luikse Assisenhof op 8 juli 1938 Marie Becker voor een volle gerechtszaal schuldig aan moord met voorbedachten rade (voor elf vergiftigingen), poging tot moord, diefstal en schriftvervalsing. Ze wordt veroordeeld tot de doodstraf die, zoals gebruikelijk is in België, omgezet wordt in een levenslange gevangenisstraf. Voor De Ceulener komt een einde aan zijn ‘dagelijksche kronieken’ waarin hij naar eigen zeggen ‘op objektieve wijze dit tot het laatste oogenblik spannende proces gevolgd en uiteengezet’ heeft. Becker en haar advocaten trekken naar Cassatie, waar hun ‘voorziening in verbreking’ op 31 januari 1939 wordt verworpen. Becker overlijdt in de gevangenis van Vorst op 11 juni 1942.

Bronnen

‘Affaire Becker’, ‘Marie Becker’, in: fr.wikipedia.org, geraadpleegd 11.4.2025.

Belgische pers, mei-juli 1938.

Het Laatste Nieuws, 1936-1938.

Laura Lieu, ‘Marie Becker, la première tueuse en série belge’, in: lalibre.be, geraadpleegd 11.4.2025.

Pourquoi Pas?, mei-juli 1938.

Gilbert Thiel, Femmes criminelles (Paris: Mareuil Editions, 2024) 18-21.

Frédérique Volot, Tueuses en série (Paris: Les Éditions de l’Opportun, 2018).