In 2027 viert de Gentse zeehaven haar tweehonderdste verjaardag. Aan het einde van de negentiende eeuw bruist het Handelsdok al van activiteit. Tussen 1900 en 2000 levert de familie Reyniers over drie generaties heen scheepsagenten, bedrijfsleiders en bestuursleden. Zij geven het havenbedrijf mee vorm en bevorderen ook sociaal overleg in de Gentse haven, vooral via hun betrokkenheid bij de Association des Intérêts Maritimes de Gand, de latere Vereniging van Gentse Havengebonden Ondernemingen (VeGHO).

De haven als motor

Met het Kanaal Gent–Terneuzen (1827) komt er eindelijk een echt zeekanaal en een open verbinding met de zee voor Gent. Vanaf 1900 groeit de stad uit tot een bloeiend handelscentrum, met verbindingen naar Groot-Brittannië en de VS.¹ De oprichting van de Association des Intérêts Maritimes de Gand in 1904 bundelt de krachten van makelaars, rederijen en stouwers en vormt een belangrijke spreekbuis voor de lokale havenondernemers.

De archieven van deze vereniging, die zorgvuldig worden bewaard bij Liberas, zijn een goudmijn voor wie geïnteresseerd is in economische netwerken en familiegeschiedenissen. Ze bevatten jaarverslagen, ledenlijsten en statistieken over de scheepvaart, en tonen de verwevenheid van ondernemersfamilies zoals de familie Reyniers met de Gentse havenontwikkeling.²

Guillaume Reyniers: de onderhandelaar

Guillaume Jean Marie Reyniers (1872–1952) bouwt de organisatie aan het begin twintigste eeuw mee uit. Zijn maritieme wortels reiken diep: zijn grootvader, Guillaume Reyniers, richt in 1835 het scheepsagentenbedrijf Louis de Brabant op. Een scheepsagent zorgt ervoor dat schepen probleemloos de aanloophaven kunnen binnenvaren en dat alle lading vlot kan worden overgeladen. In 1904 wordt de firma Louis de Brabant medeoprichter van de Association des Intérêts Maritimes de Gand.³ Als scheepsagent en latere voorzitter van de Association verdedigt kleinzoon Guillaume de belangen van de Gentse ondernemers, pleit hij voor eerlijke spoorwegtarieven en een betere organisatie van de loodsdiensten. Een loods helpt de schippers navigeren door het lokale vaarwater. Hij is ook jarenlang voorzitter van de Centrale des Employeurs au Port de Gand, waar hij bemiddelt tussen werkgevers en arbeiders in tijden van sociale spanningen.⁴  Hij wordt zo een sleutelfiguur in de uitbouw van het sociaal overleg in de Gentse haven.

André Reyniers: een blik op Europa

Na de Tweede Wereldoorlog neemt Guillaume’s zoon André Reyniers (1907–1997) de fakkel over. Als voorzitter en ondervoorzitter van de Association blijft hij meer dan dertig jaar een vaste waarde in het bestuur. André zet Gent internationaal op de kaart, onder meer via handelsmissies en contacten met Europese partners. Zo nodigt hij tijdens de Gentse Floraliën in 1955, prominente vertegenwoordigers van de Europese ijzer- en staalnijverheid uit om de bloemententoonstelling bij te wonen.⁵  
Naast zijn bestuursfuncties, leidt hij het familiebedrijf Reyniers Frères, dat in 1950 fuseert met stouwersbedrijf Sogama. De kleurrijke loodsen aan het Sifferdok, die hij laat beschilderen door jonge kunstenaars in 1979, symboliseren zijn moderne visie op de haven.⁶ In 1992 ontvangt hij de Maritime Award van de European Shipping Press Association voor zijn levenswerk.

Ook de derde generatie blijft actief in de haven. Jean Reyniers (1939), André’s zoon, wordt in 1999 ondervoorzitter van de Vereniging Gentse Zeevaartbelangen, de nieuwe naam van de Association.⁷ Zijn zoon Matthieu Reyniers (1969) werkt vandaag bij Euroports Terminals Gent. De familie Reyniers is zo al meer dan een eeuw verankerd in de Gentse havenwereld.⁸

Havenarchieven als levend erfgoed

In 2001 verandert de vereniging dan nogmaals van naam naar deVereniging van Gentse Havengebonden Ondernemingen vzw (VeGHO), een reorganisatie die een integratie van alle havenorganisaties nastreeft. Tijdens periodes van stakingsgolven, dokuitbreidingen en economische globalisering blijft de familie Reyniers mensen met elkaar verbinden. Hun nalatenschap leeft voort in de structuren van de Gentse haven zelf en van de VeGHo waarvan de werking sinds 2013 is geïntegreerd in die van Voka (Kamer van Koophandel Oost-Vlaanderen). Op zoek naar ander Gents havenerfgoed dat waardevol is voor bedrijfs-, familie- of sociaalhistorisch onderzoek? Liberas bewaart ook het Archief van de Gentse Havengemeenschap, de koepelorganisatie die overleg faciliteert tussen havenbedrijven, overheden en vakbonden.

1. Jeroen Brugge, ‘“Die niet zuipt of koopt, wordt niet gerekend om te werken.” Het sociaal overleg met betrekking tot de Gentse haven tijdens het interbellum (1919 – 1939),’ (Licentiaat: Universiteit Gent, 2009): 1-2.
2. Liberas, Archief Association des Intérêts Maritimes de Gand – Vereniging van Gentse Havengebonden Ondernemingen (VeGHO) (archief nr. 110), 1.1 Jaarboeken, 1905.; Henri Florin en Paul Verspeelt, Van Association Des Intérêts Maritimes De Gand Tot Vereniging Van Gentse Havengebonden Ondernemingen (1904-2004): Een Eeuw Vertegenwoordiging Van De Privé-Sector In De Haven Van Gent (Gent: VeGHO, 2004), 17.
3. Liberas, Archief Het Laatste Nieuws kantoor Gent (archief nr. 1103), 373, Kris Naudts, Schouders van ’n schone vrouw, in: Het nieuwsblad 10.11.1987.; Rijksarchief Gent (verder afgekort RAG), Geboorten Gent, 1844, geboorteakte Guillaume Polydore Reyniers, geraadpleegd op 16.06.2025, agatha.arch.be. 
4. Brugge,’ “Die niet zuipt of koopt”,’ 48-109.
5. Florin en Verspeelt, Van Association Des Intérêts Maritimes, 62-63.
6. Liberas, Archief Het Laatste Nieuws kantoor Gent (archief nr. 1103), 373, Kris Naudts, Schouders van ’n schone vrouw, in: Het nieuwsblad 10.11.1987.
7. Liberas, Archief Association des Intérêts Maritimes de Gand – Vereniging van Gentse Havengebonden Ondernemingen (VeGHO) (archief nr. 110), 1.1.58 jaarboeken, 1999.
8. Liberas, Archief Rotary Club Gent (archief nr. 2134), 6, Reyniers André.